Chăm sóc trẻ sơ sinh là một nhiệm vụ thiêng liêng và cũng đầy khó khăn mà các bậc cha mẹ nào cũng phải trải qua. Hi vọng rằng những chỉ dẫn mà chúng tôi đã tổng hợp được dưới đây sẽ giúp quý phụ huynh chăm sóc các bé tốt hơn trong giai đoạn phát triển và tăng trưởng quan trọng này. Những con số về số lượng trong các khẩu phần ăn của bé chỉ dùng để tham khảo, vì không phải trẻ nào cũng ăn được mức giống nhau, và bé của bạn sẽ quyết định số lượng đó thông qua hành vi của bé. Đồng thời, để đảm bảo tối ưu sức khỏe và đề kháng cho bé, bố mẹ nên lắng nghe các chuyên gia, bác sĩ đối với những khẩu phần ăn dành riêng cho bé khi bé bắt đầu ăn dặm nhé!

Ngoài ra, bạn không phải giới thiệu thức ăn cho các bé theo bất kỳ thứ tự đặc biệt nào. Nếu bạn muốn cho bé nếm thử một ít hương vị của đậu hũ ở giai đoạn 6 tháng tuổi, hãy cứ làm thôi, mặc dù đậu hũ không được chúng tôi liệt kê trong danh sách thực đơn cho bé cho đến khi bé được 8 tháng tuổi. Tương tự, mặc dù ngũ cốc là thức ăn truyền thống đầu tiên ở Hoa Kỳ, nhưng sẽ vẫn rất tốt nếu bạn bắt đầu cho bé nếm rau quả nghiền. Còn dành riêng cho các bà mẹ ở Việt Nam, mẹ chỉ cần lựa chọn các món có hương vị dễ chịu và kích thích đối với bé là được thôi mà, vì chúng ta có quá nhiều thực phẩm để bé nếm thử trong suốt giai đoạn sau này!

Thậm chí, các ông bố bà mẹ còn có thể cho con nếm thử sớm các loại thực phẩm có khả năng dị ứng cao như trứng, cá, và các loại đậu. Tuy nhiên, các bạn nên đọc kỹ thông tin về các thực phẩm đặc biệt cho bé này và tham khảo thêm ý kiến từ chuyên gia dinh dưỡng nữa.

Bên cạnh đó, các bạn có thể theo dõi thêm các bài viết Thực đơn ăn dậm cho bé (link), Thực đơn dinh dưỡng cho bé (link) để có thêm thông tin cụ thể về các nhóm thức ăn cho bé nhé.

Giai đoạn trẻ sơ sinh dưới 4 tháng tuổi

Dấu hiệu nhận biết bé đói

  • Ở giai đoạn này, chắc hẳn rằng bé chỉ có một loại thực phẩm duy nhất là Sữa mẹ mà thôi! Vậy nên khi đói, bé sẽ tìm kiếm nguồn cung cấp sữa mẹ ( núm vú) như là một phản xạ tự nhiên của mình!

Bao nhiêu thì đủ cho một ngày của bé?

Vấn đề này thì phải tùy thuộc vào mỗi trẻ. Một số trẻ thích bú suốt ngày – không chỉ cho việc cung cấp dinh dưỡng, mà còn cho việc “thích hưởng thụ” cảm giác bú sữa – trong khi những trẻ khác chỉ bú khi được nhắc bởi bụng của chúng. Dưới đây là những con số điển hình bạn có thể tham khảo:

Trẻ từ 1- 7 tuần tuổi

  • Mỗi 2-3 giờ
  • 8-12 lần mỗi ngày

Có vẻ rất nhiều phải không? Vì vậy các bà mẹ phải đảm bảo rằng mình cung cấp đủ sữa cho bé đấy nhé!

Trẻ từ 2- 5 tháng tuổi

  • Mỗi 2.5 – 3.5 giờ
  • 7-9 lần mỗi ngày

Khi bé lớn hơn và bú đc nhiều hơn, bé sẽ dành thời gian bú nhiều hơn cho mỗi lần vì vậy số lần bú sẽ ít hơn.

Mẹo cho bé ăn

  • Ở giai đoạn này, bộ phận tiêu hóa của bé vẫn đang phát triển nên không được cho bé ăn dặm quá sớm.

Giai đoạn trẻ sơ sinh từ 4 -6 tháng tuổi

Dấu hiệu nhận biết bé có thể bắt đầu ăn dặm

Sau đây là một số hướng dẫn của Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ. Con của bạn có thể sẵn sàng thử các món ăn đặc khi bé:

  • Có thể giữ thẳng đầu và ngồi thẳng đứng trên ghế cao
  • Cho thấy tăng cân đáng kể (tăng gấp đôi trọng lượng so với lúc mới sinh) và nặng ít nhất 6kg
  • Có thể đút vừa miệng một cái thìa
  • Có thể di chuyển đẩy thức ăn từ trước ra sau trong khoang miệng

Nên cho bé ăn gì?

  • Sữa mẹ ( không thể thiếu)
  • Rau củ tươi xay nhuyễn ( khoai lang, bí)
  • Trái cây tươi xay nhuyễn (táo, chuối, đào)
  • Thịt xay nhuyễn (gà, bò, heo)
  • Ngũ cốc giàu chất sắt, bán lỏng ( nhiều nước)
  • Một lượng nhỏ sữa chua không đường (không dùng sữa bò cho đến khi bé được 1 tuổi)

Bao nhiêu thì đủ cho một ngày của bé?

  • Bắt đầu với khoảng 1 muỗng cà phê thức ăn xay nhuyễn hoặc ngũ cốc. Trộn ngũ cốc với 4 đến 5 muỗng cà phê sữa mẹ hoặc sữa bột.
  • Tăng dần lên 1 muỗng canh thức ăn xay nhuyễn, hoặc 1 muỗng canh ngũ cốc trộn với sữa mẹ hoặc sữa bột, hai lần một ngày. Nếu mẹ đang cho bé ăn ngũ cốc, dần dần khuấy đặc hơn với ít sữa đi.

Mẹo cho bé ăn

  • Nếu bé của bạn không muốn ăn những món bạn cho bé thử lần đầu, đừng lo lắng mà hãy thử lại vào vài ngày sau nhé!
  • Sau khi cho bé nếm thử thức ăn mới, bạn phải đợi hai hoặc ba ngày trước khi cung cấp một thực phẩm mới để xem bé có biểu hiện bị dị ứng hay bất thường nào không. Bạn cũng nên ghi lại các loại thực phẩm mà em bé đã ăn thử. Nếu bé có phản ứng bất thường nào, nhật ký thực phẩm sẽ giúp bạn xác định nguyên nhân dễ dàng hơn và kịp thời xử lý cho bé yêu hơn.
  • Thứ tự mà bạn giới thiệu các loại thực phẩm mới cho bé thường không quan trọng. Nếu cần thiết, bạn nên lắng nghe lời khuyên của bác sĩ hoặc chuyên gia

Giai đoạn trẻ từ 6 -8 tháng tuổi

Dấu hiệu nhận biết bé đã sẵn sàng ăn dặm

Tương tự như ở giai đoạn 4-6 tháng tuổi

Nên cho bé ăn gì?

  • Sữa mẹ hoặc sữa pha ( phụ thêm)
  • Trái cây nguyên chất xay nhuyễn (chuối, lê, táo, đào, bơ)
  • Rau củ nghiền xay nhuyễn (cà rốt nấu chín, bí, khoai lang)
  • Thịt xay nhuyễn (thịt gà, thịt lợn, thịt bò)
  • Đậu hũ xay nhuyễn
  • Một lượng nhỏ sữa chua không đường (không dùng sữa bò cho đến khi bé được 1 tuổi)
  • Các loại đậu xay nhuyễn (đậu đen, đậu xanh, edamame, đậu fava, đậu đen, đậu lăng, đậu thận)
  • Ngũ cốc tăng cường chất sắt (yến mạch, lúa mạch)

Bao nhiêu thì đủ cho một ngày của bé?

  • 1 muỗng cà phê trái cây, dần dần tăng lên 2 hoặc 3 muỗng canh trong bốn lần cho ăn
  • 1 muỗng cà phê rau, dần dần tăng lên 2 hoặc 3 muỗng canh trong bốn lần cho ăn
  • 3 đến 9 muỗng canh ngũ cốc trong 2 hoặc 3 lần cho ăn

Mẹo cho bé ăn

  • Nếu bé của bạn không muốn ăn những món bạn cho bé thử lần đầu, đừng lo lắng mà hãy thử lại vào vài ngày sau nhé!
  • Sau khi cho bé nếm thử thức ăn mới, bạn phải đợi hai hoặc ba ngày trước khi cung cấp một thực phẩm mới để xem bé có biểu hiện bị dị ứng hay bất thường nào không. Bạn cũng nên ghi lại các loại thực phẩm mà em bé đã ăn thử. Nếu bé có phản ứng bất thường nào, nhật ký thực phẩm sẽ giúp bạn xác định nguyên nhân dễ dàng hơn và kịp thời xử lý cho bé yêu hơn.
  • Thứ tự mà bạn giới thiệu các loại thực phẩm mới cho bé thường không quan trọng. Nếu cần thiết, bạn nên lắng nghe lời khuyên của bác sĩ hoặc chuyên gia

Giai đoạn trẻ từ 8 -10 tháng tuổi

Dấu hiệu nhận biết bé đã sẵn sàng ăn dặm

  • Tương tự như lúc bé được 6-8 tháng tuổi
  • Lựa chọn các vật thể cỡ bằng ngón tay cái và ngón trỏ
  • Có thể chuyển vật phẩm từ tay này sang tay kia
  • Đặt mọi thứ vào miệng
  • Di chuyển hàm trong một chuyển động nhai

Nên cho bé ăn gì?

  • Sữa mẹ hoặc sữa pha (phụ thêm )
  • Một lượng nhỏ phô mai tiệt trùng mềm và sữa chua không đường
  • Rau nghiền (cà rốt, bí, khoai tây, khoai lang)
  • Trái cây nghiền (chuối, đào, lê, bơ)
  • Thực phẩm dạng ngón tay (ngũ cốc hình chữ O, các miếng nhỏ của trứng bác, khoai tây nấu chín, mì ống xoắn ốc nấu chín, bánh quy giòn, miếng bánh mì nhỏ)
  • Protein (các miếng thịt nhỏ, thịt gia cầm, cá không xương, đậu phụ và đậu nấu chín, như đậu lăng, đậu Hà Lan, pinto, hoặc đậu đen)
  • Ngũ cốc tăng cường chất sắt (lúa mạch, lúa mì, yến mạch, ngũ cốc hỗn hợp)

Bao nhiêu thì đủ cho một ngày của bé?

  • 1/4 đến 1/3 cốc sữa (hoặc 1/2 khối phô mai)
  • 1/4 đến 1/2 chén ngũ cốc tăng cường chất sắt
  • 3/4 đến 1 chén trái cây
  • 3/4 đến 1 chén rau
  • 3 đến 4 muỗng canh thức ăn giàu protein

Mẹo cho bé ăn

  • Tương tự như giai đoạn 6-8 tháng tuổi

Giai đoạn trẻ từ 10 -12 tháng tuổi

Dấu hiệu nhận biết bé đã sẵn sàng ăn dặm

  • Giống với dấu hiệu giai đoạn từ 8-10 tháng tuổi
  • Nuốt thức ăn dễ dàng hơn
  • Mọc nhiều răng hơn
  • Không còn đẩy thức ăn ra khỏi miệng bằng lưỡi nữa
  • Cố gắng sử dụng muỗng

Nên cho bé ăn gì?

  • Sữa mẹ hoặc sữa pha ( phụ thêm)
  • Pho mát mềm tiệt trùng, sữa chua, phô mai (không có sữa bò cho đến tuổi 1)
  • Trái cây nghiền hoặc cắt thành khối hoặc dải
  • Rau nấu chín mềm, cắt nhỏ có thể cắn được (đậu Hà Lan, cà rốt)
  • Thực phẩm kết hợp (mì ống và pho mát, thịt hầm)
  • Protein (các miếng thịt nhỏ, thịt gia cầm, cá không xương, đậu phụ và đậu nấu chín)
  • Thực phẩm dạng ngón tay (ngũ cốc hình chữ O, các miếng nhỏ của trứng bác, khoai tây nấu chín, mì ống xoắn ốc nấu chín, bánh quy giòn, miếng bánh mì nhỏ)
  • Ngũ cốc tăng cường chất sắt (lúa mạch, lúa mì, yến mạch, ngũ cốc hỗn hợp)

Bao nhiêu thì đủ cho một ngày của bé?

  • 1/3 chén sữa (hoặc 1/2 khối phô mai)
  • 1/4 đến 1/2 chén ngũ cốc tăng cường chất sắt
  • 3/4 đến 1 chén trái cây
  • 3/4 đến 1 chén rau
  • 1/8 đến 1/4 chén thực phẩm kết hợp
  • 3 đến 4 muỗng canh thức ăn giàu protein

Mẹo cho bé ăn

  • Tương tự như giai đoạn bé từ 8-10 tháng tuổi